Gabriel
Aresti / Javier Ortiz
«Mano a mano»
|
I Batek esan zuen: Urdailen min dut. Eta ez zuen urdailik. Beste batek esan zuen: Ondorioak ikusiko ditugu. Eta bere burua hil zuen. Beste batek esan zuen: Nire arreba santa bat da. Eta bere arreba
puta-etxeetan bizi zen. Beste batek esan zuen: Beti bizi nahi nuke. Eta hila zela ez zekien. Beste batek esan zuen. Andreak enganatzen nau. Eta oraindik ez zuen 20
urterik kumplitu. Beste batek esan zuen: Bizitza hau kaka bat dela
proba dezaket. Eta gainerakoek burua
makurtu zuten. II Batzutan ezin berezi
litezke hilak bizietatik. Gure mundu hau katabuk haundi bat da eta gure egunkariak ez
dira ezer notizia nekrologiko bat. Autobusak presenterik gabeko pasatuez [kargaturik doaz, kotxeek ba
dirudite kidariaren laguntzarikan [gabe dabiltzala, hura hil balitz bezala. Gazte amoratu-berri biren
eztaia ikustea baino ez dago gauza
trajikoagorik biak defuntu. Elkarri begiratzen
diote eta elkar aurkitzen [dute, arimarik gabe, ezkutatzeko ezin egin dezakete ezer. Hurbiltasunean dute elkar
maitatzen baina bere baitan dute elkar higuintzen,bere baitan [aspertzen dira, berez sentitzen ez dira
kapaz, desordenuan dute elkarren
jabetza. Mundu hau bidea galdutako
aeroplanua da. Gure hilobiaren ziloa edekitzen dugu. Denok gaude hilda. III Plaza honetan estatua bat
dago: begira. haren irudia da jeneral
bortitz bat, kanpo-marexal harro bat, kabo xinple bat, edo soldado xinpleago bat zaldi zaldikolari brabo
baten gainean, oinez, fusila eskuan, metraila hiltzailez
kargatua, zerumugako leku
jakin-gabeko batera apuntatzen duena, bertatik pentsa dezakegu bere lan jornada neketsuaren ondoan, kantsaturik, fitxeroak eta
espedienteak izerditu ondoren bere etxera bihur
bailiteke enplegatu herritar bat. Apunta lezake halaber bertara, Eskolako irterara, edo bestela, are atzerago, kale-erdira. Bertan ba dirudi holako ironia bat dagoela beraren egoera lotuaz beraren patu metafisiko eta inportantziarik
gabekoaz barre egiten dutelarik holako etsaitasun pentsatuarekin egunean egun igarotzen diren jenteen eta zenbait urte labur
direla altzatu zen estatuaren arteko kontradizio bigunen bat. Hala ere, ez da hola, eta, guztiz kontrara, jendeek maitatzen dute duda gabe –Nai eta arterioa ez duten entenitzen– ederki ezagutzen baitute zer dakarren berekin estatua glorioso eta
altzatu horrek. IV Gaur astearta da, eta
ostirala, eta igandea, apirileko astelehena, eta
udarako eguena iraila, garagarrila,
uztaila, urtarrila, martxoa,
maiatza: Gaur egun mingots bat da. V Hau eta hura, eta
funtsean ez ezer. Hau eta hura asko
esperatzen dugula. (Bertso haeutan deiadar
egin dezaket mundurik aldatu gabe) lan egin behar da. Egunetik egunera, ordutik
ordura, minitutik sekundura. Bizitza edifikatu behar
dugu, heriotzeak bere asurantza finkatu badu ere. Etorkizuna bihar edo etzi
jaioko da (Espera dezakegu, asko ez
bada). Dolore gabe martxatuko da
udaberria ete herri batek burrukatuko du. Etorkizuna... VI Polita, bai, zaudeten
egoera, arrazoirik gabe ezetz
esatekoa, puntu ta koma, agirikoa
ukatzekoa, egia aldatu eta ordena
ematekoa. Polita, bai, ez hain
errespetagarria, halaber, eta ikusiko
duzu, ez du ezer balio hain grabe ez balitz gure bizitza eta gure Espainian hain txarki begiratua. Hitz bat, zer esan behar dut.... zuek bazerate hain zoriontsuak.... VII Guk ez genuen hiriko bonbarikan ezagutu, ez genuen zelaietan
balarikan loratutzen ikusi, guk ez genuen fusilikan
ikusi, ez genuen granadarik
sufritu. Egia da ez dadukagula
seme asesinatu bat ez dadukagula ama
justiziatu bat andre amoratukiro hila. Hala ere mintzatzen
entzun dugu eta entzun [dugu. milaka hil zirela lagunak eskua gatiloan, lagunak, gu defenditzen. Gugatik hil ziradela
dakigu. VIII Hala eta guztiz ere, eta
ez inola ere, ez, ez nago akort. Odolez zikindu zaizkit
eskuak derrigorrean obligatu baininduten biktima ala borreroa
izatera. Baina ez nago akort. Ez zazue nirekin konta. IX Nire gauzak irakurtzea ba
dakit ez dela gauza [atsegina, ez naizela
entretenigarria. Baina ez dut atsegina izan nahi, ez dut entretenigarri
izan nahi. Esaidazue: mila bidegaberen lekukoak bagera, nola esanen ditugu gauza
atseginak, hala edo nola borreroak
bagera nola izanen gera inoren
entretenigarri? Munduan ez dago ezer
atsegin, ezin esan dezakegu mundua
dela entretenigarria. Posibilidade oso
gutxi-gutxi dago epoka hau sobrebizi
dezagun (ez nagusiok, ez
haurrok). Ezin esan diteke hau dela atsegina, ez da gauza erreza esatea
hau dela entretenigarria. X Bakarrik ez sentitzeko
adorea behar da, momentu desgraziatu
hauetan tristurak bentzutuak ez
izateko. Gizona izan behar da, ba dakit, holaxen sentitzen dut, gure egoera hau oso
grabea da. Errebelatu gabe min hau
suportatzeko kurajea behar da. Gizona izan behar da. Kurajea behar da. XI Gizon bat dabil tristerik kaletik, gizon batek
sufritzen du. esperantzarik gabe, gizon bat hutsitu da
emakumeez osorik Eta andre bat dabil oso
hurbil geldiro, tristerik hura ber, sufrikarioz. Honek ez ditu inola ere
aldatuko, estrategen konsignak, ez ditu inola ere
mutatuko gizarteko har-emanak. Hala ere gizon bat eta andre bat
daude oso triste. Ama bati bezala
begiratzen dio gizon batek [itsasoari, bere burua hil behar duela. Bizitzaren truk emanak ditu zeduzkan apurrak sufritu eta burrukatu, eta zeduzkan apurrak
galdu ditu. Itsasoaren mirailan begiratzen
da gizona, eta bertan heriotza
aurkitu du. Patroien gehiago baliatze
haundi hau ez du honek inola ere
aldatuko, ez du dialektikaren
sustraia kenduko. Hala ere gizon batek bizitzaren
truk emanak ditu zeduzkan apurrak, hala ere hil egin da
gizona. Hogei urte gabeko mutil batek bere desgrazia,
bere amodioa, bere [deskontsolamentua negarreztatzen ditu. Espiluaren aurrez
aurre begiratzen du bere [burua, berria eta kendua
aurkitzen du. Honek ez du inola ere
mundua geldituko, honek ez du arra bat hurrinduko markatutako eguna. Hala ere, mutil bat begiratzen da
mirail batean, bizitzaren kontra buruz
behera oldartzen dela. XII Hurrutirik jaikitzen da
haizea ezkerretako solasek
zentzurik ez dutenean ere, militarren hitz gutiak sententzia bihurtzen direnean ere. Haizeak ez ditu ezkerrak kontuan edukitzen, jaikirik, bidera irtetzen du. Haizeak bere aurretik daramazki erresumak, epoka sakonak ez ditu kontuan edukitzen ez historik mandatuak
ere, ez estatal-patuak ere, ez kopetak, ez izarrak. Haizeak ez du desgrazia
kontuan edukitzen, jaikirik, bidera irtetzen
du. Haize hondatzaile eta
zelaiaren aurrean kategoria
geldikorrez, hierarkiez, arimez, [konjuntuez,
ilunabarrez mintzatzea hain da
gaitza! Haizea behin jaiota gero, haize bihurtzen da eta jaikirik bidera
irtetzen du. XIII |